Cynnig gerbron Cyngor Caerdydd ar Brofi Llaid Niwclear Hinkley

Gorsafoedd Trydan Hinkley Point gan (h/c) Reading Tom, https://www.flickr.com/photos/16801915@N06/18993808376/

Wedi i Lywodraeth Cymru gytuno i roi trwydded i ollwng 300,000 tunnell o laid o Orsaf Bŵer Niwclear Hinkley Point wrth lannau Caerdydd, cyflwynodd Grŵp Plaid Cymru Group ar Gyngor Caerdydd gynnig (Dydd Iau, 25 Ionawr) i fynnu bod profion annibynnol a thrwyadl yn cael eu cynnal cyn mynd ymlaen.

Datgelwyd ym Mhwyllgor Deisebau Cynulliad Cenedlaethol Cymru ym mis Ionawr fod Cyfoeth Naturiol Cymru a Llywodraeth Cymru eisoes wedi rhoi trwydded i’r dympio fynd rhagddo ym mis Mehefin.

Dywedodd Arweinydd Grŵp Plaid Cymru ar Gyngor Caerdydd, y Cyng. Neil McEvoy AC, “Cefais fraw ym Mhwyllgor Deisebau’r Cynulliad pan ddaeth cadarnhad nad oedd unrhyw ddadansoddiad wedi bod o’r ddos o ymbelydredd y gall y mwd islaw 5cm gynnwys, neu beidio, er mai cyfanswm y ddos bosib yw’r nodwedd mwyaf pwysig.

“Roedd yn rhyfeddol hefyd clywed na ellid rhoi manylion am gyrchfan derfynol y mwd. Mae astudiaethau gwyddonol wedi dangos y gall gronynnau ymbelydrol deithio 10 milltir i mewn i’r tir, o’r môr. Gall effeithio ar y cyfan o arfordir cyfagos Cymru.

“Mae’n anhygoel fod Llywodraeth Lafur yn y Bae wedi rhoi caniatâd i’r dympio, ar waethaf y diffyg enfawr hwn mewn sicrwydd am ddiogelwch. Rwy’n gofyn i bob Cynghorydd yng Nghaerdydd, fel ein prifddinas, i weithredu er budd cenedlaethol Cymru a chefnogi ein cynnig.”

Meddai’r Cynghorydd Keith Parry (Plaid Cymru), “Mae’r Llywodraeth wedi cymryd y dystiolaeth am y cynllun dympio hwn yn ddi-gwestiwn. Allwn ni ddim gadael iddyn nhw fentro peryglu dyfodol iechyd pobl Caerdydd a de Cymru fel hynny. Rydym yn galw ar gynghorwyr y ddinas, o ba bynnag blaid, i gefnogi ein cynnig a gofalu’n gyntaf fod y deunydd hwn yn ddiogel.”

Wrth siarad ar ran yr Ymgyrch ‘Atal y Dympio’, meddai’r arbenigwr ar ymbelydredd yn y môr Tîm Deere-Jones “Dyw honiadau diweddar gan y diwydiant niwclear yn erbyn Ymgyrch Atal y Dympio, ein bod yn codi bwganod yn ddim ond ymgais i gelu’r ffaith nad oes gan y diwydiant unrhyw atebion i’r pryderon a godwyd gan yr Ymgyrch ac ACau ar Bwyllgor deisebau’r Senedd.”

Dyma’r Cynnig a drafodir yng Nghyngor Caerdydd ddydd Iau 26 Ionawr, a gynigiwyd gan y Cyng. McEvoy a’i eilio gan y Cyng. Keith Parry:

‘Noda’r Cyngor hwn y cynnig i ddympio 300,000 tunnell o fwd o’r tu allan i Orsaf Bwer Niwclear Hinkley Point yn nyfroedd Caerdydd. Geilw’r Cyngor hwn ar y Cabinet i gadw at yr Egwyddor Rhagofalus (ERh) fel y manylir amdano yn Erthygl 191 y Cytundeb ar Weithredu’r Undeb Ewropeaidd. Nod yr ERh yw sicrhau lefel uwch o warchodaeth amgylcheddol trwy gymryd penderfyniadau rhagofalus os cyfyd risg.

A derbyn na weithiwyd allan ddos bosibl yr ymbelydredd o ddeunydd Hinkley Point islaw 5cm a hefyd mai dim ond 5 sampl a gymerwyd ar ddyfnder islaw 5cm, daw’r Cyngor hwn i’r casgliad, er lles diogelwch y cyhoedd, y bydd y Cyngor yn talu am ddadansoddiad annibynnol a thrwyadl o’r mwd ar ddyfnder, trwy ymgynghoriad â CEFAS a’r ymgyrchwyr y tu ôl i’r ddeiseb i Gynulliad Cenedlaethol Cymru.’

Ymatebodd yr ymgyrchwyr a gyflwynodd y ddeiseb wreiddiol i’r Cynulliad ynghylch y dympio arfaethedig (Trwydded Forol 12/45 ML) i’r dystiolaeth ddiweddaraf trwy godi nifer o gwestiynau:

  • Dim data gwaelodlin priodol am symudiadau corff o ddŵr a gwaddodion o gylch arfordiroedd aber yr Afon Hafren yn ne Cymru
  • Dim data gwaelodlin ar gyfer symud/cludo deunydd gwaddodol a ddympiwyd yn Nhiroedd Caerdydd
  • Dim data gwaelodlin am ymddygiad a thynged ymbelydredd cysylltiedig â gwaddodion Bae Bridgwater /Hinkley a ddympiwyd yn Nhiroedd Caerdydd
  • Dim data gwaelodlin am gyddwysiadau presennol (cyn dympio) o ymbelydredd yn deillio o Fae Bridgwater /Hinkley ar arfordir de Cymru ac amgylcheddau (daearol) parthau arfordirol
  • Dim data gwaelodlin am ddosau cyfredol (cyn dympio) o ymbelydredd morol i drigolion arfordir de Cymru a’r parth daearol (hyd at 10 milltir i mewn i’r tir)
  • Nid oes modd felly ffurfio dosau posib am y senario wedi dympio (ymbelydredd cyfredol ac wedi dympio)
  • Petai Asesiad Effaith Amgylcheddol (AEA) penodol i’r safle (Tiroedd Caerdydd) wedi ei gynnal, gellid bod wedi cywiro’r bylchau hyn yn y data
  • Mae angen Asesiad Effaith Amgylcheddol (AEA) cynhwysfawr yn awr
  • Geilw’r Ymgyrch yn barchus ar y Pwyllgor a’r Cynulliad Cenedlaethol i fynnu bod Llywodraeth Cymru yn sefydlu ac yn cynnal y cyfryw AEA cyn penderfynu ar adnewyddu’r drwydded

Gan Fôr Hafren/aber Afon Hafren y mae’r amrediad llanw ail fwyaf eithafol yn y byd, ac y mae dylanwadau ei lanw yn anarferol o fywiog ac yn gymharol rymus. Nodweddir rhannau mewnol Môr Hafren a holl forlin aber Afon Hafren gan ddŵr bas, a dyddodion helaeth rhwng y llanw a than y llanw ger y lan o waddodion mân, tra bod gan barth alltraeth/canolog Môr Hafren sianeli dŵr dyfnach lle mae gwely’r môr yn garegog yn bennaf.

Mae consensws cryf fod symudiad gwaddodion mân ym Môr Hafren yn ffactor o bwys yn ymddygiad a thynged llygrynnau oherwydd gall llawer o sylweddau gwenwynig (gan gynnwys ymbelydredd) pan yn gysylltiedig â hwy symud llawer iawn dan bob math o gyflwr yn y môr.

Ni wnaed astudiaethau diweddar ar Fôr Hafren ar sail data a gasglwyd, felly bu rhaid wrth fodelu cyfrifiadurol i ymchwilio i hydrodynameg, system cludo gwaddodion a’r prosesau arfordirol er mwyn datblygu gwell ddealltwriaeth o waddodi.

Mae canlyniadau y modelu yn awgrymu y buasai deunydd gwaddodol wedi ei halogi ag ymbelydredd o safle Hinkley, o’i ddympio ar Waelodion Caerdydd, yn cael ei gludo tua’r dwyrain ac i mewn i’r tir ar hyd arfordir de Cymru rhwng Caerdydd ac Afon Hafren. Fodd bynnag, gan fod rhaid i’r model cyfrifiadurol ragdybio, nid oes modd dibynnu arno am ddarlun cyflawn: mae’n awgrymu beth all ddigwydd, ond nid i ba raddau.

CYF: “Bristol Channel Marine Aggregates: Resources and Constraints Research Project” Adroddiad Terfynol: Awst 2000: Cyfrol 2 : Atodiad Technegol 06:Adran 4:3, Tudalen 28. DETR et al’  


Dangos 1 ymateb

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.
  • Marc Evans
    published this page in Newyddion 2018-01-25 13:36:02 +0000

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.